به گزارش پایگاه خبری آوانا خبر به نقل از پایگاه خبری تحلیلی کردتودی؛
افزایش قیمت قطعات یدکی، روغن موتور و دستمزد تعمیرکاران، هزینه نگهداری خودرو را به باری سنگین بر دوش خانوارها تبدیل کرده است؛ وضعیتی که برخی رانندگان را به تعویق تعمیرات ضروری واداشته و پرسش‌هایی درباره نظارت ایجاد می‌کند.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی»، خودرو برای بسیاری از خانواده‌ها دیگر فقط وسیله‌ای برای رفت‌وآمد نیست؛ ابزاری ضروری برای رسیدن به محل کار، جابه‌جایی اعضای خانواده و انجام امور روزمره است اما همین وسیله ضروری، وقتی پای خرابی و مراجعه به تعمیرگاه به میان می‌آید، می‌تواند به یکی از سنگین‌ترین هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده خانوار تبدیل شود؛ هزینه‌ای که گاهی از توان مالی مالک خودرو خارج است.
افزایش قیمت قطعات یدکی، روغن موتور و لوازم مصرفی در کنار رشد دستمزد تعمیرکاران، شرایطی ایجاد کرده که حتی رفع یک ایراد معمولی نیز برای برخی رانندگان به تصمیمی دشوار تبدیل شده است و حالا بسیاری از مالکان خودرو پیش از مراجعه به تعمیرگاه، نه فقط نگران خرابی وسیله نقلیه، بلکه نگران مبلغی هستند که باید برای تعمیر آن بپردازند.
وقتی تعمیر ضروری هم به تعویق می‌افتد
یکی از شهروندان در گفتگو با خبرنگار کردتودی می‌گوید: قبلاً اگر خودرو صدای غیرعادی داشت یا قطعه‌ای نیاز به تعویض پیدا می‌کرد، سریع برای تعمیر اقدام می‌کردیم؛ اما حالا قبل از هر کاری باید حساب کنیم چقدر پول لازم داریم و گاهی هزینه‌ای که تعمیرکار اعلام می‌کند، بیشتر از چیزی است که انتظارش را داریم.»
این شهروند با اشاره به افزایش هزینه‌های زندگی ادامه می‌دهد: مشکل فقط یک قطعه نیست وقتی چند ایراد هم‌زمان در خودرو به وجود می‌آید، هزینه‌ها روی هم جمع می‌شود. آدم مجبور می‌شود بعضی تعمیرات را عقب بیندازد؛ حتی اگر بداند این کار ممکن است بعداً دردسر بیشتری درست کند.
تعویق تعمیرات خودرو، یکی از پیامدهای مستقیم افزایش هزینه‌های نگهداری است و برخی رانندگان برای مدیریت مخارج، ابتدا از تعمیر ایرادهایی صرف‌نظر می‌کنند که تصور می‌کنند فوریت کمتری دارند؛ اما در بسیاری از موارد، یک نقص کوچک در صورت بی‌توجهی می‌تواند به خرابی قطعات دیگر و تحمیل هزینه‌ای بیشتر منجر شود.
قیمت‌های متفاوت؛ مردم به کدام تعمیرگاه اعتماد کنند؟
یکی از گلایه‌های پرتکرار مالکان خودرو، تفاوت قیمت اعلام‌شده از سوی تعمیرگاه‌های مختلف است.
راننده‌ای که برای یک ایراد مشخص به چند مرکز تعمیراتی مراجعه می‌کند، ممکن است با برآوردهای متفاوتی روبه‌رو شود؛ تفاوتی که همیشه برای مشتری روشن نیست و این پرسش را ایجاد می‌کند که مبنای محاسبه هزینه‌ها چیست.
یکی از مالکان خودرو در این‌باره می‌گوید: برای تعمیر یک مشکل به چند تعمیرگاه مراجعه کردم و هرکدام قیمت متفاوتی اعلام کردند و توضیح روشنی هم درباره دلیل این اختلاف ندادند و وقتی مشتری تخصص فنی ندارد، نمی‌تواند تشخیص دهد کدام تعمیرگاه قیمت منصفانه‌تری می‌دهد و کدام قطعه واقعاً لازم است تعویض شود.
مسئله زمانی پیچیده‌تر می‌شود که مشتری از کیفیت قطعه تعویض‌شده یا خدمات ارائه‌شده اطمینان کافی نداشته باشد و در چنین شرایطی، پرداخت هزینه بالا لزوماً به معنای دریافت خدمات بهتر نیست و اگر تعمیر انجام‌شده نتیجه مطلوبی نداشته باشد، مالک خودرو ناچار است دوباره هزینه و زمان صرف کند.
این شهروند می‌گوید: گاهی قطعه‌ای را با قیمت بالا می‌خری، اما بعد از مدتی دوباره همان مشکل برمی‌گردد و مشتری نمی‌داند ایراد از کیفیت قطعه بوده یا تعمیر درست انجام نشده است و در نهایت هم کسی پاسخ روشنی به او نمی‌دهد.
تعمیرکاران چه می‌گویند؟
در سوی دیگر این ماجرا، تعمیرکاران نیز از افزایش هزینه‌های فعالیت در این حوزه سخن می‌گویند.
به گفته فعالان این صنف، بالا رفتن قیمت قطعات و ابزار کار، هزینه اجاره محل، تجهیزات و سایر مخارج تعمیرگاه‌ها، فعالیت اقتصادی آنان را نیز دشوارتر کرده است.
این تعمیرکار با اشاره به دشواری تأمین قطعات باکیفیت می‌افزاید: همیشه پیدا کردن قطعه مناسب و باکیفیت آسان نیست و گاهی چند نوع قطعه با قیمت‌ها و کیفیت‌های متفاوت در بازار وجود دارد و مشتری هم انتظار دارد با کمترین هزینه، بهترین قطعه را دریافت کند اما باید درباره تفاوت کیفیت و قیمت، توضیح روشنی به مشتری داده شود.
تعمیرکار دیگری نیز معتقد است بخش مهمی از نارضایتی‌ها از نبود توافق و شفافیت پیش از آغاز تعمیر ناشی می‌شود.
به گفته او، بهتر است پیش از باز کردن قطعات یا انجام تعمیرات، نوع خرابی، قطعات موردنیاز و دستمزد به‌صورت روشن برای مشتری توضیح داده شود تا در پایان کار اختلافی درباره مبلغ پرداختی شکل نگیرد.
البته مشکلات اقتصادی تعمیرکاران نمی‌تواند بهانه‌ای برای اعلام قیمت‌های نامشخص یا دریافت هزینه‌های بدون توضیح باشد.
همان‌طور که مشتری باید در برابر خدمات دریافتی هزینه منصفانه‌ای بپردازد، تعمیرگاه نیز موظف است درباره نوع قطعه، میزان اجرت و جزئیات تعمیر شفاف عمل کند.
سفر برای تعمیر ارزان‌تر؛ انتخاب از سر اجبار
در میان گلایه‌های مطرح‌شده، برخی مالکان خودرو از مراجعه به شهرهای اطراف، از جمله بوکان، برای تأمین قطعه یا انجام تعمیرات سخن می‌گویند و این افراد معتقدند تفاوت قیمت‌ها و نگرانی درباره کیفیت خدمات باعث شده پیش از تصمیم‌گیری، گزینه‌های دیگری را نیز بررسی کنند.
یکی از رانندگان می‌گوید: وقتی احساس می‌کنیم هزینه تعمیر در یک محل بالاست، ناچاریم قیمت را در جاهای دیگر هم بپرسیم و بعضی وقت‌ها حتی ترجیح می‌دهیم برای پیدا کردن قطعه مناسب یا تعمیر با هزینه کمتر، به شهر دیگری برویم؛ البته رفت‌وآمد هم خودش هزینه و زمان می‌خواهد.
نظارت بر بازار تعمیرات کجاست؛ مردم رها شده‌اند؟
افزایش هزینه‌های نگهداری خودرو، تفاوت فاحش قیمت قطعات و اجرت تعمیرات و نبود شفافیت در اعلام هزینه‌ها، این پرسش جدی را مطرح می‌کند که نظارت دستگاه‌های مسئول بر بازار تعمیرات خودرو تا چه اندازه مؤثر است؟
گلایه‌های شهروندان نشان می‌دهد که بسیاری از آنان در مراجعه به تعمیرگاه‌ها با قیمت‌های متفاوت و هزینه‌های بعضاً غیرمنتظره مواجه می‌شوند و نظارت ملموس و بازدارنده‌ای را در این بازار احساس نمی‌کنند؛ وضعیتی که ضرورت ورود جدی‌تر نهادهای مسئول را دوچندان کرده است.
اداره صنعت، معدن و تجارت به‌عنوان متولی نظارت بر بخش مهمی از زنجیره تأمین و توزیع کالا و سازمان تعزیرات حکومتی به‌عنوان مرجع رسیدگی به تخلفات صنفی و اقتصادی، باید نسبت به وضعیت موجود پاسخ‌گو باشند.
چرا باید شهروندان برای اطلاع از قیمت واقعی یک قطعه یا دستمزد تعمیر خودرو، ناچار به پرس‌وجو از چندین تعمیرگاه شوند؟ چرا فهرست مشخص و شفافی از هزینه خدمات در دسترس مردم نیست و چرا نظارت‌ها به اندازه‌ای نیست که مانع سردرگمی و تضییع حقوق مصرف‌کنندگان شود؟
انتظار می‌رود اداره صمت با تقویت نظارت بر زنجیره تأمین و توزیع قطعات یدکی و ساماندهی بازار، زمینه شفافیت قیمت‌ها را فراهم کند و سازمان تعزیرات حکومتی نیز با افزایش بازرسی‌ها، رسیدگی سریع به شکایت‌های مردمی و برخورد با موارد احرازشده گران‌فروشی و تخلف، اجازه ندهد هزینه‌های نامتعارف بر مردم تحمیل شود و همچنین اتحادیه‌های صنفی نیز باید در زمینه اعلام نرخ خدمات و نظارت بر عملکرد واحدهای تعمیراتی مسئولیت جدی‌تری بر عهده بگیرند.