از بازار مرزی تا قطب تولید؛ بانه در آستانه یک تحول صنعتی

به گزارش پایگاه خبری آوانا خبر به نقل از خبرگزاری فارس استان کردستان؛

بانه دیگر فقط شهر بازارهای مرزی نیست؛ شهری است که محصولاتش از لوازم خانگی کوچک و صنایع روشنایی تا تجهیزات الکترونیکی، سهمی از بازار کشور را به خود اختصاص داده و حالا برای گسترش خطوط تولید، بیش از هر چیز به زمین نیاز دارد که فرماندار بانه از توافقات اولیه برای الحاق محل فعلی هنگ مرزی به شهرک صنعتی خبر داد.

در این میان، شهرک صنعتی بانه با یک مسئله مهم روبه‌روست؛ ظرفیت تولید و تقاضای سرمایه‌گذاری در حال افزایش است، اما زمین کافی برای پذیرش واحدهای جدید وجود ندارد. همین محدودیت، برخی تولیدکنندگان را به سرمایه‌گذاری در شهرهای دیگر و حتی خارج از کشور سوق داده است؛ مسئله‌ای که حالا به یکی از اولویت‌های مدیریت شهرستان برای توسعه صنعتی تبدیل شده است.

بانه در سال‌های اخیر به‌تدریج جایگاه خود را در نقشه تولید کشور پررنگ‌تر کرده است؛ ظرفیتی که دیگر صرفاً به تجارت و واردات محدود نیست و در کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی این شهرستان نمود پیدا کرده است.

بر اساس آماری که بختیار خلیقی مدیرکل صنعت، معدن و تجارت کردستان در اردیبهشت‌ماه امسال اعلام کرده، بانه ۷۳ واحد صنعتی فعال و نیمه‌فعال دارد که برای حدود ۲ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده‌اند و میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده در این واحدها به حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.

نکته قابل توجه اینکه به گفته مدیرکل صمت کردستان، ۵۵ درصد لوازم خانگی کوچک کشور در بانه تولید می‌شود؛ سهمی که این شهرستان را به یکی از قطب‌های مهم این حوزه تبدیل کرده است. در کنار آن، ۱۸۰ طرح صنعتی دارای مجوز با ظرفیت اشتغال‌زایی حدود ۳ هزار و ۶۸۰ نفر تعریف شده و ۲۱ طرح توسعه‌ای نیز در دست اجراست.

این اعداد نشان می‌دهد بانه برای توسعه صنعتی فقط به ظرفیت‌های بالقوه متکی نیست؛ بخشی از این ظرفیت هم‌اکنون در حال فعالیت است و بخش دیگری در انتظار فراهم‌شدن زیرساخت و زمین برای ورود به چرخه تولید قرار دارد.

اما پشت این ظرفیت صنعتی، یک واقعیت قابل تأمل نیز وجود دارد؛ محدودیت زمین در شهرک صنعتی بانه باعث شده برخی تولیدکنندگان برای ادامه فعالیت و توسعه کسب‌وکار خود به شهرهای دیگر و حتی کشورهای خارجی مراجعه کنند.

احمد محمدرضایی، فرماندار بانه، با اشاره به این مسئله می‌گوید: به دلیل کمبود فضای شهرک صنعتی و تقاضای ایجاد واحدهای تولیدی، متأسفانه تعدادی از تولیدکنندگان بانه‌ای به استان‌ها و شهرهای دیگر مراجعه کرده و واحدهای خود را در آن مناطق احداث کرده‌اند؛ حتی برخی از آنان در کشورهایی مانند چین، امارات و مالزی سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

وی با اشاره به نمونه‌ای از این سرمایه‌گذاری‌ها اظهار کرد: یکی از تولیدکنندگان بانه‌ای در کشور چین کارخانه تولید قاشق و چنگال راه‌اندازی کرده و به گفته وی، حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر در آن مجموعه مشغول به کار هستند.

این مثال، بیش از آنکه صرفاً روایت موفقیت یک سرمایه‌گذار باشد، اهمیت فراهم‌کردن زیرساخت برای نگه‌داشت سرمایه و هدایت آن به سمت تولید در زادگاه صاحبان سرمایه را نشان می‌دهد؛ ظرفیتی که اگر زمینه بازگشت و توسعه آن فراهم شود، می‌تواند به اشتغال و ارزش افزوده بیشتری در خود شهرستان منجر شود.

در میان مشکلات مطرح‌شده از سوی تولیدکنندگان، کمبود زمین مهم‌ترین مانع توسعه شهرک صنعتی بانه است؛ موضوعی که فرماندار شهرستان از پیگیری آن و شکل‌گیری توافقات اولیه برای استفاده از ظرفیت زمین مجاور شهرک خبر می‌دهد.

رضایی با اشاره به رایزنی‌های انجام‌شده در این زمینه گفت: محل فعلی هنگ مرزی بانه که در مجاورت شهرک صنعتی قرار دارد، به‌عنوان گزینه‌ای برای الحاق به شهرک مطرح شده و در این خصوص گفت‌وگوهای اولیه انجام و موافقت‌های شفاهی نیز اخذ شده است.

وی ادامه داد: در صورت تکمیل اقدامات قانونی و رعایت ضوابط مجموعه مرزبانی، تلاش می‌کنیم این زمین به شهرک صنعتی الحاق شود تا بتوانیم نیاز متقاضیان ایجاد واحدهای تولیدی را تأمین کنیم.

فرماندار بانه با اشاره به ضرورت تأمین فضای مناسب برای مجموعه مرزبانی افزود: در صورت نهایی‌شدن این موضوع، باید زمین مناسبی در مکان دیگری برای ساخت‌وسازها و نیازهای هنگ مرزی در نظر گرفته شود تا هم نیازهای مرزبانی تأمین شود و هم امکان توسعه شهرک صنعتی فراهم آید.

به گفته رضایی، این موضوع هم‌اکنون در دستور کار شهرستان و استان قرار دارد و پیگیری‌ها برای تحقق آن ادامه دارد.

اهمیت این خبر زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم توسعه شهرک صنعتی فقط به معنای اضافه‌شدن چند قطعه زمین نیست؛ هر قطعه زمین آماده واگذاری می‌تواند فرصتی برای استقرار یک واحد تولیدی، ایجاد اشتغال، افزایش تولید و بازگشت بخشی از سرمایه‌های خارج‌شده از شهرستان باشد.

بانه از یک‌سو با بازارهای مرزی و ظرفیت تجارت خارجی ارتباط دارد و از سوی دیگر، تجربه و توان تولید در حوزه‌هایی مانند لوازم خانگی کوچک، روشنایی و الکترونیک را در اختیار دارد. ترکیب این دو مزیت می‌تواند زمینه توسعه زنجیره تولید و صادرات را فراهم کند؛ البته به شرط آنکه زیرساخت‌های لازم متناسب با تقاضای سرمایه‌گذاران توسعه یابد.

در کنار این موضوع، وجود طرح‌های صنعتی دارای مجوز و پروژه‌های توسعه‌ای در دست اجرا نیز ضرورت تعیین تکلیف زمین و فراهم‌کردن امکانات مورد نیاز را دوچندان می‌کند.

آنچه امروز در شهرک صنعتی بانه اهمیت دارد، پیوند میان سرمایه‌گذاری، تولید و اشتغال است. تولیدکننده‌ای که برای توسعه کارخانه خود به زمین نیاز دارد، کارگری که چشم‌انتظار فرصت شغلی تازه است و جوانی که می‌خواهد در شهر خود آینده‌ای شغلی بسازد، همگی به نتیجه همین تصمیم‌ها و پیگیری‌ها چشم دوخته‌اند.

البته الحاق زمین هنگ مرزی هنوز به معنای واگذاری قطعی و آغاز عملیات توسعه نیست و تحقق آن به تکمیل مراحل قانونی، رعایت ضوابط مرزبانی و تأمین محل جایگزین وابسته است؛ اما اعلام موافقت‌های اولیه و قرارگرفتن موضوع در دستور کار شهرستان و استان، می‌تواند نقطه شروعی برای رفع یکی از مهم‌ترین موانع توسعه صنعتی بانه باشد.

بانه امروز با کارخانه‌هایی شناخته می‌شود که محصولاتشان فراتر از مرزهای شهرستان و استان به بازارهای کشور راه پیدا کرده‌اند؛ شهری که ظرفیت تولیدش تا جایی پیش رفته که برخی صاحبان سرمایه برای ادامه فعالیت، به فکر ساخت کارخانه در کشورهای دیگر افتاده‌اند.

حالا مسئله اصلی این است که چگونه می‌توان این ظرفیت را به بانه بازگرداند و مسیر توسعه تولید را در همین شهرستان هموار کرد. خبر فرماندار درباره پیگیری الحاق زمین هنگ مرزی، در صورت تحقق، می‌تواند پاسخی عملی به بخشی از این نیاز باشد.

شاید روزی برسد که تولیدکننده بانه‌ای به جای جست‌وجوی زمین برای ساخت کارخانه در آن سوی مرزها، در همین شهر و در کنار نیروی کار بومی، خط تولید تازه‌ای راه‌اندازی کند؛ روزی که نام بانه نه‌فقط با بازارهای مرزی، بلکه با کارخانه‌ها، برندهای تولیدی و محصولاتی شناخته شود که از این شهر به بازارهای ایران و جهان راه پیدا می‌کنند.